1. Thông tin sơ lược

*

Theo các dữ liệu phổ biến, số quân quân nhân Trung Quốc lên tới mức hơn 600 nghìn, cùng với tầm 400 xe tăng, xe quấn thép cùng hơn 1.500 khẩu pháo. <1> <10>

Kết quả: Cả nhì phía các tuyên cha chiến thắng. Những con số yêu thương vong đúng chuẩn không được công bố, từng bên đều phải sở hữu xu phía giảm số lượng phía bên mình và tăng con số phía đối phương. Theo một ước tính của giới nghiên cứu và phân tích phương Tây được dẫn lại bên trên tờ Time, trung hoa mất ít nhất 20 ngàn người, trong lúc số bạn tử vong tại nước ta là dưới 10 nghìn. <2>

2. Quyết tâm tiêu diệt của Trung Quốc

*

Quân trung quốc áp dụng giải pháp “tiêu thổ” (scorched-earth policy), có nghĩa là đặt mục tiêu phá hủy tất cả đa số gì mà người ta cho là có ích cho kẻ thù. Đây là sách lược mà china sử dụng trong chiến tranh Triều Tiên 1950. <1>

Đoàn quân đông đảo của Trung Quốc chính vì như vậy phá hủy hầu như thứ họ chạm mặt trên đường, chỉ chiếm đóng các khu dân cư, ám sát thường dân. Trận chiến dù ngắn, tuy nhiên sự hủy hoại của này lại khủng khiếp.

Bạn đang xem: Chiến tranh biên giới 1979: ý kiến nói 'cảnh giác' trong

Phía việt nam tuyên bố có đến hàng chục ngàn thường dân đã trở nên giết hại. <3> chẳng thể kiểm chứng số lượng này, nhưng có không ít lời kể của nhân hội chứng về việc trẻ em và đàn bà mang thai đã biết thành quân trung hoa giết hại với ném xuống giếng. <4> nhiều thị xóm bị bài trừ hoàn toàn.

3. Tại sao của cuộc chiến

*

Lý do thịnh hành nhất được đưa ra là china “muốn dạy dỗ cho vn một bài xích học”, trích dẫn lời nói của Đặng tiểu Bình trong cuộc họp riêng của ông này cùng với Tổng thống Mỹ Jimmy Carter về vụ việc Việt Nam vào tháng 1/1979 trên Washington. <5>

Phía trung hoa muốn bắt tay với Mỹ để hạn chế lại Liên Xô. Đặng tiểu Bình gọi việc “Việt phái mạnh xâm lược Campuchia” là tiếp tay cho chủ nghĩa bá quyền của Liên Xô. Ông bộc bạch ý định sẽ gửi quân vào để trừng phát Việt Nam. <6>

Theo công ty ngoại giao è Quang Cơ, vn đã “không khôn ngoan” vào việc cân đối quan hệ thân Liên Xô với Trung Quốc. Những động thái ngả về phía Liên Xô - quân địch lớn tuyệt nhất của trung quốc lúc đó, cùng với chính sách hà khắc với những người Hoa nội địa đã tạo thành thành cớ để trung quốc tấn công. Trong khi đó, câu hỏi dính líu sâu và lâu vào việc Campuchia khiến cho Việt Nam mất đi sự cỗ vũ của khu vực ASEAN, đồng thời để tuột mất cơ hội bình thường hóa quan hệ nam nữ ngoại giao với Mỹ. <6>

4. Ứng xử của Việt Nam

*

Việt Nam cho rằng trung hoa đã tiếp tay đến các hành vi của Pol Pot, xâm phạm tình hữu hảo của nhị nước với dựng lên sự kiện nạn Kiều để gia công cớ tấn công Việt Nam. Phía nước ta tuyên bố thành công cuộc chiến năm 1979, bảo vệ thành công biên cương phía Bắc. <7>

Trong phần khẩu ca đầu của Hiến pháp năm 1980, việt nam gọi china là “bọn bá quyền xâm lược”. Câu này được bỏ bước vào năm 1988, khi nhị nước tiến đến thông thường hóa tình dục ngoại giao. <8>

Sau khi bình thường hóa quan hệ nam nữ năm 1991, việt nam tránh nhắc đến sự kiện này. Mọi chuyện chỉ biến đổi khi căng thẳng mệt mỏi giữa vn và trung hoa trên đại dương Đông dâng cao. Năm 2016, quản trị nước Trương Tấn thanh lịch trở thành quản trị nước đầu tiên công khai minh bạch tưởng niệm cuộc chiến. Đến năm 2019, dịp đáng nhớ 40 năm, sách báo về cuộc chiến bước đầu xuất hiện, với lời lôi kéo sửa đổi sách giáo khoa nhằm viết chi tiết hơn về cuộc chiến này. Các cựu chiến binh lên tiếng trẻ trung và tràn trề sức khỏe để đòi công bằng cho người đã quyết tử trong cuộc chiến. <1> <7>

5. ý kiến quốc tế

*

Ngày nay, trung quốc vẫn gọi cuộc chiến 1979 là hành động “tự vệ” trước Việt Nam. Bộ máy tuyên truyền của nước này thuyết phục công chúng rằng china là phe thiết yếu nghĩa, với đã bảo đảm thành công khu đất nước. <9>

Theo The Diplomat, giới nghiên cứu và phân tích phương Tây đã đồng thuận rằng trung hoa mới là mặt gây hấn, với minh chứng rõ rệt rằng ngay gần như toàn cục khu vực chiến sự nằm ở phía giáo khu Việt Nam. <1>

Nhiều học giả mang lại rằng trận đánh là một thất bại của phía china ở tía phương diện: (1) không khiến cho Việt nam rút quân khỏi Campuchia, (2) không có tác dụng tổn hại nhiều tới quân lực chính của Việt Nam, bởi lực lượng tham chiến phía Việt Nam phần nhiều là dân quân từ vệ, và (3) không thuyết phục được Mỹ tham gia liên minh phòng Liên Xô.

Xem thêm: 5 Nguyên Nhân, Cách Khắc Phục Điều Hoà Chảy Nước Cục Lạnh Điều Hòa Bị Chảy Nước?

Đối với kim chỉ nam phá hoại miền bắc Việt Nam, nói cách khác Trung Quốc đã thành công, mặc dù nhiên, họ bắt buộc mất thời gian đến vài tuần, thay vày vài ngày như dự định.

6. Đọc thêm về cuộc chiến

*
“Những ngày xuân con ko về” – Tập chữ ký về chiến tranh Biên giới 1979, nhiều tác giả, công ty xuất bản Trẻ 2019“Bên thắng cuộc - Quyển I: Giải phóng”, chương 4: Vụ nàn kiều

Các nguồn ảnh: Getty Images, VnExpress, AP Photo, Bettmann/ CORBIS, Flickr. Đồ họa: lao lý Khoa.

Tài liệu tham khảo

<1> The Diplomat. (2017, February 24). The Bitter Legacy of the 1979 China-Vietnam War. Https://thediplomat.com/2017/02/the-bitter-legacy-of-the-1979-china-vietnam-war/

<2> Time, China-Vietnam Border War, 30 years later http://content.time.com/time/photogallery/0,29307,1879849_1846224,00.html

<3> VnExpress. (2014, February 13). 35 năm trận chiến biên giới phía Bắc. Vnexpress.net. Https://vnexpress.net/35-nam-cuoc-chien-bien-gioi-phia-bac-2950346.html

<4> VnExpress. (2017, February 17). Remembering Vietnam’s bloody border war with china - VnExpress International. Https://e.vnexpress.net/news/news/remembering-vietnam-s-bloody-border-war-with-china-3542147.html

<5> VnExpress. (2019, July 4). Biên giới 1979 trước “biển người” phương Bắc. Vnexpress.net. Https://vnexpress.net/bien-gioi-1979-truoc-bien-nguoi-phuong-bac-3879866.html

<6> Hồi ức và suy nghĩ, trằn Quang Cơ, 2001.

<7> VnExpress. (2019, February 15). Cuộc chiến biên cương phía Bắc sẽ sở hữu vị trí xứng danh trong sách giáo khoa. Tin cấp tốc VnExpress. Https://web.archive.org/web/20200813094247/https://vnexpress.net/cuoc-chien-bien-gioi-phia-bac-se-co-vi-tri-xung-dang-trong-sach-giao-khoa-3881522.html

<9> Lu, R. (2014, February 21). Comment: Beijing wants people to lớn forget the Sino-Vietnamese War. SBS News. Https://www.sbs.com.au/news/comment-beijing-wants-people-to-forget-the-sino-vietnamese-war

<10> Báo thanh niên (2021, February 17). 42 năm cuộc chiến đấu đảm bảo an toàn biên giới phía Bắc (17.2.1979 - 17.2.2021): Thắm color cờ cực Bắc. Báo Thanh Niên. Https://thanhnien.vn/42-nam-cuoc-chien-dau-bao-ve-bien-gioi-phia-bac-1721979-1722021-tham-mau-co-cuc-bac-post1038033.html